omroep flevoland

Oud-politieman Frank Giltay hoeft niet de gevangenis in voor fraude met tienduizenden euro's politiegeld. De 64-jarige Almeerder is de voormalige voorzitter van de centrale ondernemingsraad van de Nationale Politie. In hoger beroep heeft hij een werkstraf van 180 uur gekregen. Die straf is aanmerkelijk milder dan het half jaar cel dat de rechtbank hem in 2020 oplegde.

Dat de straf in de beroepszaak lager uitvalt, komt onder meer doordat de oud-politieman procesafspraken met het Openbaar Ministerie (OM) maakte. Het gerechtshof liet verder meewegen dat de fraude al ruim tien jaar geleden plaatsvond en dat de behandeling van het hoger beroep maar liefst vijf jaar op zich liet wachten.

Twee andere betrokkenen komen er bij het hof ook gunstiger vanaf: hun taakstraffen van 40 en 80 uur werden in hoger beroep alleen nog maar voorwaardelijk opgelegd. Ze hoeven die taakstraf dus pas uit te voeren als ze binnen een proeftijd van twee jaar opnieuw met justitie in aanraking komen.

Landelijk nieuws
Het onderzoek naar Frank Giltay werd in 2016 landelijk nieuws. Giltay was een prominente politieman en de royale manier waarop hij namens de politie geld uitgaf en ook voor privédoeleinden zou hebben gebruikt sprak tot de verbeelding.

In de media verschenen verhalen over exorbitante feestjes, bootcruises met ingevlogen artiesten en talloze etentjes. Ook waren er spullen en diensten met de creditcard van de politie afgerekend, die bij Giltay privé terecht leken te zijn gekomen.

Ondernemers bij wie Giltay klant was werden meegezogen in de berichtgeving. Sommigen kregen het verwijt dat ze zonder kritische vragen te stellen volop aan de exorbitante feesten van de ondernemingsraad hadden meegewerkt.

Een aantal bedrijven werd zelfs onderdeel van een strafrechtelijk onderzoek door de Rijksrecherche. Er werden invallen gedaan, onder meer bij een kantoor dat evenementen voor de ondernemingsraad organiseerde. De eigenaresse van dit kantoor werd uiteindelijk in de strafzaak ook vervolgd. Giltay zelf werd in december 2017 door de politie ontslagen wegens ernstig plichtsverzuim.

Nepfacturen
Tijdens onderzoek in de strafzaak werden veel twijfelachtige facturen ontdekt. Sommige hadden een vrij algemene omschrijving, waardoor onduidelijk was waaraan het uitgegeven bedrag precies was besteed. Maar er werden ook valse facturen ontdekt, waarop andere diensten of producten in rekening werden gebracht dan er daadwerkelijk waren geleverd.

Een concreet voorbeeld was een factuur van 2.499 euro voor fotowerk. De omschrijving luidde 'Foto’s conform afspraak'. In werkelijkheid kreeg Giltay voor dat bedrag een fotolens thuisbezorgd.

Ook een factuur van 10.000 euro voor 'politieadvies' en een rekening van 15.000 euro voor de voorbereiding van een videoregistratie bleken uiteindelijk nep te zijn. De creditcard van de politie was verder veelvuldig gebruikt voor privé-etentjes in de Almeerse horeca. Ook was er 750 euro mee gepind. Al die uitgaven werden vervolgens als zakelijke kosten verantwoord.

Celstraf
Uiteindelijk werd Frank Giltay in januari 2020 voor fraude en bedrog veroordeeld tot een half jaar cel. De rechtbank in Zwolle stelde destijds dat de Almeerder ernstig misbruik had gemaakt van zijn positie en van gelden van de Nationale Politie. Ook was het aanzien en de integriteit van de politie ernstige schade toegebracht, aldus de rechter.

Tegelijkertijd liet de rechtbank wel meewegen dat het toezicht vanuit de politie op de uitgaven van Giltay jarenlang slecht was geweest. Zelfs nadat erover aan de bel was getrokken, kon de ondernemingsraad nog een hele tijd doorgaan met geld uitgeven.

Naast Giltay werden in 2020 ook zijn vrouw én een Almeerse onderneemster veroordeeld. De echtgenote kreeg een taakstraf van 40 uur omdat ze volop meeprofiteerde van etentjes die met een politiecreditcard werden betaald. Bovendien kwam een terugbetaling van 1.125 euro, die aan de ondernemingsraad toebehoorde, op de rekening van haar bedrijf terecht.

De Almeerse onderneemster die veel voor de politie heeft georganiseerd kreeg een taakstraf van 80 uur. De rechtbank vond bewezen dat zij meermalen valse facturen opstelde en daar ook gebruik van maakte. Hierdoor werd volgens de rechtbank de integriteit van het financiële en economische verkeer aangetast en ook het vertrouwen in de politie geschonden.

Hoger beroep
Zowel Giltay als de twee veroordeelde vrouwen gingen in hoger beroep tegen hun straffen. Die zaken werden dus pas deze zomer - zes jaar na de oorspronkelijke rechtszaak - inhoudelijk behandeld.

Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden kan niet specifiek aangeven waarom dit zo lang heeft geduurd. Het hof wijst er wel op dat er in 2024 al een regiezitting in de zaak is geweest. Daarna zijn nog getuigen gehoord, waarna het uiteindelijk tot procesafspraken met het OM is gekomen.

Volgens het gerechtshof wordt gemiddeld 65 procent van de beroepszaken binnen een jaar behandeld, maar zowel het Openbaar Ministerie als het hof hadden de afgelopen jaren capaciteitsproblemen. Daarnaast is het door de agenda's van advocaten soms lastig om een zaak tijdig te plannen, zeker wanneer er sprake is van meerdere verdachten.

Daarbij komt nog dat zaken met de meeste maatschappelijke impact, zoals zedenzaken, jeugdzaken en zaken waarin de verdachte in voorlopige hechtenis zit, doorgaans voorgaan. Hierdoor kunnen andere zaken later op zitting komen.

Procesafspraken
De zaak Giltay is in hoger beroep geëindigd met procesafspraken. Dit betekent onder meer dat de verdachten de bewezenverklaring van de rechtbank accepteren. Ook beloven zowel het OM als de verdachten dat ze niet meer in cassatie gaan bij de Hoge Raad.

Omdat het gerechtshof met de procesafspraken akkoord is gegaan, zijn de straffen voor Giltay en de twee vrouwen nu definitief geworden.