omroep flevoland

Een moeder die liever met haar kind ergens anders gaat spelen. Een andere moeder die met drie kinderen op nog geen vijftig vierkante meter woont en zelf op de bank slaapt. Bewoners die 's nachts wakker worden van geschreeuw of in de gangen lachgasflessen aantreffen. En vooral: bewoners die dachten hier tijdelijk te wonen, maar inmiddels tegen hun vijfde jaar in de wooncomplexen Lars en Lily in Lelystad aanlopen.

Omroep Flevoland sprak dinsdagavond met meerdere bewoners van de wooncomplexen. Een groot deel wil alleen anoniem zijn verhaal doen. Hun ervaringen verschillen, maar één klacht keert steeds terug: een plek die bedoeld was om mensen tijdelijk uit de brand te helpen, voelt voor een deel van hen allang niet meer als een tussenstation.

Lars en Lily bestaan uit 299 flexwoningen in totaal. De eerste woningen werden eind 2020 opgeleverd, in 2021 was het hele project klaar. Ze zijn bedoeld voor mensen die met spoed woonruimte nodig hebben, zoals jongeren, mensen na een scheiding en statushouders. Centrada omschrijft de complexen nog altijd als een doorstroomlocatie: bewoners kunnen er landen en vervolgens rustig zoeken naar een geschiktere woning.

'Straks woon ik hier vijf jaar'
Die doorstroming blijkt voor verschillende bewoners vooral op papier te bestaan. Meerdere mensen die Omroep Flevoland spreekt, wonen al bijna vanaf het begin in Lars of Lily. "We zouden hier twee jaar zitten", vertelt bewoner Roland, die er met zijn twee dochters woont. "Maar straks woon ik hier vijf jaar."

Zijn woning is klein en zijn dochters slapen samen op een stapelbed. Zelf ervaart hij geen grote onveiligheid, maar wel veel geluidsoverlast en afval rond de complexen. Muziek bij de buren was volgens hem ooit zo hard dat fotolijstjes van zijn muur vielen.

Een andere bewoner zegt achteraf nooit voor de woning te hebben gekozen als hij had geweten hoe het zou zijn. Ook hij woont er inmiddels bijna vier jaar.

De woningen zijn vanaf het begin opgezet als zogenoemde 'midstaywoningen'. Ook in recente afspraken tussen Centrada en de gemeente worden Lars en Lily nog als doorstroomlocatie gebruikt. Daarin staat bovendien expliciet dat die doorstroming afhankelijk is van voldoende nieuwe woningen elders in Lelystad.

Moeder slaapt op de bank
Een moeder die niet bij naam genoemd wil worden, woont sinds oktober vorig jaar met haar drie kinderen in Lily. Haar woning is 48 vierkante meter groot. Twee dochters van 10 en 13 delen een kleine slaapkamer met een stapelbed, haar andere kind heeft een eigen slaapkamer.

Voor de vrouw blijft daardoor alleen de woonkamer over. Iedere avond verandert de bank in haar bed. "Het is heel krap", vertelt ze.

Ze zegt Centrada meerdere keren te hebben benaderd omdat de situatie voor haar gezin niet houdbaar is. Volgens haar kreeg ze te horen dat er geen andere woning beschikbaar is. "Hoe lang wij hier blijven zitten, weet niemand."

Weer iemand anders laat Omroep Flevoland via Whatsapp weten dat twee volwassenen en vier kinderen moeten slapen in een kleine ruimte. Als bewijs wordt een video meegeleverd van de situatie.

'Ik laat mijn kind hier liever niet spelen'
Maar het gebrek aan ruimte is lang niet de enige klacht. Verschillende bewoners zeggen zich onveilig te voelen.

Een vrouw die alleen anoniem haar verhaal wil doen, woont inmiddels ongeveer vier jaar in Lily. "Als je je met niemand bemoeit, kun je het hier redelijk overbruggen", zegt ze. "Maar als je mij vraagt of het hier veilig is, dan zeg ik nee."

Ze vertelt over schietincidenten, mensen die volgens haar met messen hebben gezwaaid, vernielde auto's, explosies en drugsgerelateerde overlast. Ook zegt ze lachgasflessen in de trappenhallen tegen te komen.

Ze heeft een kind en kiest er daarom regelmatig voor om ergens anders heen te gaan. "Ik wil gewoon ergens wonen waar mijn kind lekker vrij kan zijn en kan spelen."

Politie-invallen
De moeder vertelt iets vergelijkbaars. "Elke keer als ik weg ben, blijven mijn kinderen hier. Ik vind het moeilijk om ze alleen achter te laten." Ze noemt de politie-invallen, branden en andere incidenten die ze sinds haar komst heeft meegemaakt.

Een aantal van die incidenten staat vast. In mei werd op de Valkendreef ter hoogte van Lars en Lily een auto met vier inzittenden beschoten. Een arrestatieteam doorzocht daarna een van de gebouwen. In juni raakte de ingang van Lars beschadigd door een explosie. Sindsdien laat Centrada in het weekend een beveiligingsbedrijf rondes lopen.

'Balans is zoek'
Ook een andere vrouw zegt zich onveilig te voelen. Zij zat naar eigen zeggen in de auto waarop in mei werd geschoten. Vooral voor vrouwen en kinderen vindt ze de situatie problematisch. Ze vertelt onder meer dat mannen vrouwen naroepen en kusjes naar hen blazen. "De balans is zoek", zegt ze.

Andere bewoners vertellen over geschreeuw, drugsgebruik en mensen met psychische problemen. Aaliyah, die inmiddels bijna vijf jaar in het complex woont, heeft het gevoel dat mensen die elders moeilijk terechtkunnen hier bij elkaar worden geplaatst. Volgens haar gaat dat ten koste van het woonklimaat.

Bewoners benadrukken tegelijkertijd dat lang niet iedereen problemen veroorzaakt. Roland voelt zich bijvoorbeeld niet onveilig en meerdere geïnterviewden wijzen erop dat de overlast van een relatief kleine groep afkomstig kan zijn.

Lekkages en kapotte brandmelders
Daarnaast zijn er klachten over de gebouwen zelf. Bewoners noemen lekkages, stroomuitval, warmte, slechte ventilatie, liften die niet werken en problemen met warm water.

Een andere bewoonster laat foto's zien van wat volgens haar ernstige schimmelvorming is. Ze vertelt dat ze regelmatig contact heeft met Centrada. "Je kunt ze altijd wel bereiken. Maar het is meer: wanneer gaan ze er echt iets mee doen?"

Schimmel in een woning in Lily

Dat steekt volgens verschillende bewoners des te meer omdat Centrada volgens hen wél snel optreedt tegen spullen in de gemeenschappelijke gangen. Zo zeggen meerdere bewoners een boete te krijgen wanneer zij een vuilniszak voor de deur laten staan.

Centrada erkent overlast
Woningcorporatie Centrada erkende eerder dat bewoners soms overlast ervaren, maar zegt dat het aantal lopende overlastdossiers voor Lars en Lily "op één hand te tellen" is. Volgens de woningcorporatie zijn overlastsituaties vaak complex en is zij voor oplossingen mede afhankelijk van politie, gemeente en zorginstanties.

Lees ook: Woningcorporatie reageert op bewonersklachten Lars en Lily: 'We werken er elke dag aan'