Zeldzame nazi-kaart gedigitaliseerd voor publiek en verder onderzoek

URK • Ma 8 juni 2026 | 6:11 • Maandag 8 juni 2026 | 6:11

"Het is een feestdag. Een nazi-kaart die bijna tachtig jaar op een zolder lag te verstoffen, wordt vandaag professioneel gescand." Pieter Hoekstra van de stichting Urk in Oorlogstijd kan zijn geluk niet op. De stichting is opgericht om de militaire geschiedenis van Urk en omgeving vast te leggen.

Eind vorig jaar kreeg Hoekstra het unieke document in handen. Op de kaart is te zien hoe de nazi’s de grote razzia in de Noordoostpolder aan het einde van de oorlog hebben aangepakt. Bijna 1800 mannen werden toen opgepakt door de Duitse bezetter.

"Ik vind het belangrijk om deze kaart voor iedereen toegankelijk te maken. We hebben geprobeerd hem op de foto te zetten. Maar dat is best een karwei en het is ook niet goed gelukt door alle vouwen en kreukels", vertelt Hoekstra.

De Razzia in NOP en op Urk
Op 17 november 1944 werd de Noordoostpolder omsingeld door duizenden Duitse soldaten. Zij doorzochten het gebied naar mannen die in de Duitse fabrieken konden werken. De geallieerden rukten namelijk op en de Duitse oorlogsmachine draaide overuren om de bevrijders zo veel mogelijk tegen te houden.
In een paar dagen tijd werden bijna 1800 mannen in de net drooggevallen polder en op Urk opgepakt. Van hen werden er ongeveer duizend naar Duitsland gestuurd om dwangarbeid te verrichten.Een groot van de mannen die werd opgepakt was juist naar de polder gevlucht. Het werd ook het Nederlands Onderduikers Paradijs genoemd.

Karmac in Lelystad hoorde over de wens van Hoekstra en bood gratis zijn diensten aan. Het bedrijf beschikt over professionele scanapparatuur. "Het is echt fantastisch dat ze dit voor ons hebben gedaan. Ik zou niet weten hoe het anders had gemoeten", legt Hoekstra uit.

De Urker ging direct op het aanbod in en heeft nog tientallen andere documenten meegenomen. Eén voor één worden ze op de grote scanner gelegd. Na een uurtje is alles gedigitaliseerd. Hoekstra wil de nazi-kaart komende zomer op de website van Urk in Oorlogstijd zetten, zodat iedereen hem kan bekijken.

"Ik hoop antwoorden te krijgen op vragen die ik nog steeds heb over bepaalde teksten en uitdrukkingen. Ook hoop ik dat er nog meer onderzoek wordt gedaan naar de razzia. Ik merk dat het nog erg leeft, bijvoorbeeld bij kinderen en kleinkinderen van mensen die er toen getuige van zijn geweest."

WhatsApp ons!
Heb jij een tip of verbetering? Stuur de redactie van Omroep Flevoland een bericht op 0320 28 5050 of stuur een mail: rtv@omroepflevoland.nl!

Deel artikel