omroep flevoland

De gemeente Almere kampt met grote problemen op het gebied van jeugd(zorg) en hardnekkige bestuurlijke patronen die een goede aanpak tot nu toe in de weg zitten. Om die patronen te doorbreken ligt er nu een advies op tafel om één gezamenlijke, langjarige alliantie op te richten. Alleen die zou de groeiende jeugdproblematiek en -criminaliteit in de toekomst kunnen beteugelen in Almere.

Het advies is opgesteld door adviesbureau Van de Bunt, waarbij oud-politicus Lodewijk Asscher het rapport 'Samen bouwen aan de kansen van de jeugd' heeft geschreven. Asscher constateerde in Almere vijf hardnekkige patronen die in het verleden verandering moeilijk maakten. Die waren te vinden bij zowel de gemeente als bij het al bestaande Bestuurlijk Overleg voor de Jeugd in Almere (BOJ).

Weinig doorzettingskracht
Allereerst wijst het advies op gebrek aan bestuurlijke doorzettingskracht in Almere. Zo waren er de afgelopen zes jaar verschillende wethouders die jeugdzorg onder hun hoede hadden. Ook waren er veel wisselingen in de verschillende colleges van burgemeester en wethouders. Gemeente en BOJ keken en wezen daarnaast meer naar de ander, dan naar de eigen gemaakte fouten.

Onlangs wees oud-wethouder Roelie Bosch in een interview bij Omroep Flevoland al naar de instabiliteit op bestuurlijk vlak in Almere. Lees meer: Raad is 'doorgeschoten', wethouders in het nauw

De enorme groei van Almere is een tweede reden waardoor jeugdproblemen zich steeds verder hebben opgestapeld. Almere is de snelst groeiende grote stad van Nederland. "De groei biedt kansen,
maar tegelijkertijd is het bijhouden van de ontwikkeling in financiën, organisatie
en ervaring lastig", schrijft Asscher.

Almere heeft onvoldoende maatschappelijke voorzieningen voor jongeren, zowel aantal als kwaliteit schieten tekort. De stad focust meer op wonen en de groei in huizen, dan op de achterliggende voorzieningen.

Wat gaat er zoal mis?
- Eén op de zeven Almeerse kinderen groeit op in armoede. Meer dan het landelijk gemiddelde.
- In Almere zijn er gemiddeld meer meldingen van kindermishandeling dan in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht.
- Eén op de vijf peuters in Almere heeft een verwachte onderwijsachterstand. Meer dan het landelijk gemiddelde.
- Bijna vijftien procent van de Almeerse jongeren maakt gebruik van jeugdzorg.
- Almeerse jongeren zijn vaker geregistreerd als verdachte in strafzaken dan jeugd in de rest van Nederland.
- Meer Almeerse jongeren tussen de 15 en 24 jaar zijn werkloos ten opzichte van het landelijk gemiddelde.

De afgelopen jaren hebben opeenvolgende colleges in Almere enorme bedragen geïnvesteerd op het gebied van jeugdzorg. De begroting hiervoor is in zes jaar tijd bijna verdubbeld van 75 miljoen euro in 2020 naar 144 miljoen euro dit jaar. Van de totale begroting gaat nu meer dan tien procent naar jeugdzorg.

Veel pilots, geen lange adem
Maar veel van dit soort projecten waren op basis van proef, of hadden slechts een tijdelijke impact.
"Zo zijn er veel pilots en kortlopende projecten (pionieren), waarbij de samenhang soms ontbreekt en het niet altijd lukt een succesvolle pilot om te zetten naar een langjarige inzet", concludeert Asscher.

Almere kan daarnaast maar met moeite de problemen presenteren aan het Rijk en binnen de regio. Samenwerken met andere gemeenten of overheden gaat moeizaam, blijkt uit het advies. Als er besloten wordt om problemen aan te pakken heeft dat vaak een individualistisch karakter en is het vooral gericht op snelle successen. 'Dat staat de inzet voor effectieve samenwerkingen op langere termijn in de weg.'

Waar Almere afwijkt ten opzichte van andere grote steden is dat de problemen zich door de hele stad verspreid hebben en niet slechts in een paar wijken geconcentreerd zit.

Foto: Sjors Evers

'Steun van Rijk nodig'
Lodewijk Asscher heeft ondanks de vele verbeterpunten ook positieve woorden over voor de stad: "Almere is een geweldige, fascinerende stad. Een jonge stad van snelle groei, met veel ruimte voor jongeren. Tegelijk is het essentieel dat de kansen voor jongeren structureel aanzienlijk verbeteren. Goed dat de stad hiermee samen met de belangrijkste maatschappelijke partners aan de slag gaat. Dit moet de allerhoogste prioriteit krijgen en verdient ook steun van het Rijk."

Wethouder Nienke Nieuwenhuizen omarmt de conclusies en aanbevelingen in een persbericht: "Als we willen dat jongeren in Almere écht betere kansen krijgen, moeten we dit vraagstuk breed omarmen. We hebben de kracht van scholen, jeugdhulp, sport, cultuur, ouders én jongeren zelf nodig. Almere is een groeistad. Steden bestaan niet alleen uit stenen, maar moeten ook goede plekken zijn om in op te groeien. Dit rapport helpt om die gezamenlijke beweging te maken en verantwoordelijkheid te nemen voor de toekomst van de jeugd in onze stad."

Om de eerder genoemde alliantie op te zetten is het nodig om een kwartiermaker aan te stellen. Over een jaar wil de gemeente een voorstel klaar hebben voor de gemeenteraad om ook de kosten van de alliantie op een rij te zetten.