omroep flevoland

De Almeerse politiek moet meer aandacht besteden aan de bestuurscultuur, om te voorkomen dat wethouders aan de lopende band blijven sneuvelen. Met die boodschap komt oud-wethouder Roelie Bosch in het programma Over Flevoland Gesproken, nu dit voorjaar een nieuw college wordt gevormd.

Almere heeft een slechte reputatie als het gaat om bestuurlijke stabiliteit. Eind vorig jaar publiceerde weekblad Binnenlands Bestuur een artikel over Almere als "grootste probleemgemeente voor wethouders": 24 wethouders kregen sinds 2002 te maken met een politieke vertrouwensbreuk.

Roelie Bosch (ChristenUnie) zag zich in januari 2024 gedwongen haar ontslag in te dienen omdat ze zich als wethouder onvoldoende politiek gesteund voelde. Vooral de manier waarop de gemeenteraad de wethouders tegemoet treedt, maakt volgens Bosch het lot van de collegeleden onzeker.

'Raadslid op stoel wethouder'
"Het idee van de raad is de baas, is enorm doorgeschoten", zo analyseert Roelie Bosch het Almeerse politieke klimaat. "Een raadslid wil in Almere bijna op de stoel van de wethouder zitten. Men ziet ons als een soort uitvoerders."

Daarbij bemoeien raadsleden zich in haar ogen ook veel te veel met details. "Natuurlijk mag iedereen inbrengen wat nodig is. Daar moet je ook naar luisteren, maar dat geldt wel wederzijds. En ik heb de indruk dat het alleen maar eenrichtingsverkeer is."

'Van donderdag naar donderdag'
De profileringsdrang van de raad brengt wethouders in het nauw, constateert Roelie Bosch: "Ik weet nog wel dat een collega van mij destijds zei: ik leef van donderdag naar donderdag, van politieke markt naar politieke markt. Hij zei: het kan elke donderdag afgelopen zijn."

Volgens Bosch gaat dat ten koste van zorgvuldig beleid. "Als je op zo'n manier je werk moet doen, ben je niet bezig met de langere termijn." Het opgejaagde gevoel van haar collega herkent ze wel: "Ook ik had wel het idee: het kan elk moment afgelopen zijn."

De verhoudingen binnen het college van burgemeester en wethouders dragen ook niet echt bij aan de politieke rust, heeft Bosch ervaren. Van een collegiaal bestuur waarbij het college met één mond spreekt en rekening houdt met elkaars belangen, is volgens haar in Almere geen sprake. "Wij hebben eigenlijk altijd politieke colleges gehad, waarbij iedereen zoiets had van: het gaat om mijn partij, om wat ik wil bereiken."

Meer stabiliteit
Om te komen tot meer stabiliteit zal de bestuurscultuur aandacht moeten krijgen bij de coalitiebesprekingen, zegt Roelie Bosch, die tegenwoordig trainingen geeft aan wethouders. "Het gaat vaak over de inhoud, maar als ik één ding heb geleerd: je kan opschrijven wat je wil, dat is eigenlijk nog het makkelijkst..."

"Maar je komt in die vier jaar altijd situaties tegen die je nog niet wist, en dan komt het er op aan: hoe ga je daarmee om. Bestuurscultuur is eigenlijk nog veel belangrijker dan wat je qua inhoud met elkaar afspreekt."