omroep flevoland

"De provincie moet met een maatregelenpakket komen om projecten die in de knel zijn gekomen door een uitspraak van de Raad van State, te hulp te schieten." Dat adviseren advocaten Simone Smit en Ilse van der Poel die gespecialiseerd zijn in stikstofregelgeving. Het gaat om verschillende projecten die nu geen geldige stikstofvergunning hebben en nieuwe projecten die nog gerealiseerd gaan worden.

Eind december 2024 deed de Raad van State een ingrijpende uitspraak in het stikstofdossier. De uitspraak ging over intern salderen. Dat is volgens Van der Poel de methode die gebruikt werd om nieuwe projecten toe te staan zonder vergunning. Als oude industrie bijvoorbeeld werd weggehaald dan kon de stikstofruimte die daarmee vrijkwam gebruikt worden om daarvoor in de plaats een nieuw project neer te zetten. Een vergunning was dan niet nodig.

Altijd een vergunning
Maar de hoogste bestuursrechter heeft besloten dat intern salderen op deze manier niet is toegestaan. "Dat mag niet meer, er moet elke keer een vergunning aangevraagd worden", zegt Van der Poel.

Pas in het vergunningstraject wordt er gekeken of die stikstofruimte van het oude project alsnog weggestreept kan worden tegen het nieuwe project. Maar daarbij: er is een belangrijke regel. Er moet eerst gekeken worden wat het effect en de stand van zaken is wat betreft het stikstofniveau van de Natura 2000-gebieden.

Op het moment dat het stikstof niveau te hoog is wordt het wegwerken van de industrie eerst gebruikt om in het Natura 2000-gebied op niveau te komen en mag het niet voor het nieuwe project worden gebruikt. Pas als de vrijgekomen stikstofruimte niet voor natuurherstel nodig is, kan het voor andere projecten gebruikt worden.

Probleem rond Natura 2000
Een vergunning krijgen voor nieuwe projecten die nog gebouwd moeten worden is daarmee moeilijker geworden. "Zeker rond die Natura 2000-gebieden is het op veel plekken lastig", aldus Van der Poel.

In Flevoland kan dit invloed hebben op bijvoorbeeld de bouw van het Mobiliteit en Infrastructuur Test Centrum (MITC) in Marknesse. "De uitspraak van de Raad van State heeft gevolgen voor het MITC. De initiatiefnemer is degene die op basis van de plannen moet bekijken of er aanvullende maatregelen of vergunningen noodzakelijk zijn", zo bevestigt de provincie.

Twintigtal projecten nu illegaal
Daarnaast geldt de uitspraak met terugwerkende kracht tot 2020. Dit betekent dat projecten die de afgelopen jaren met behulp van intern salderen zonder vergunning al gerealiseerd zijn, nu illegaal zijn en alsnog een natuurvergunning moeten aanvragen.

In Flevoland gaat het om projecten als het themagebied Speedzone OFF ROAD in Walibi en de daar bijbehorende achtbaan Eat my Dust, het gebouw van Hunkemöller in Almere, uitbreidingen bij Afvalzorg in Lelystad en paprikakwekerij Hoogweg in Luttelgeest.

Distributiecentrum Hunkemöller

"Er moet gekeken worden wat we belangrijk vinden; industrie, boerenbedrijven, woningbouw." Daarin moeten keuzes gemaakt worden, volgens Van der Poel.

De provincie en de bedrijven hebben vijf jaar de tijd om de ontstane situatie op te lossen. "Ofwel door een vergunning mogelijk te maken voor projecten die nu illegaal zijn ofwel door te besluiten dat een bedrijf niet verder kan gaan. Dat zou in het doemscenario kunnen gebeuren", zegt Van der Poel. De provincie schuift de verantwoordelijkheid naar het Rijk: "Zolang de huidige wetgeving geldt, zijn onze mogelijkheden om vergunningen te verlenen beperkt. Waar het binnen onze bevoegdheid wel kan, zullen wij dat zeker doen", laat een woordvoerder weten.

Ondernemers aan zet
Concrete plannen om ondernemers die intern gesaldeerd hebben te helpen, zijn er nog niet: "Het is aan de ondernemers om daarin een keuze te maken. Wij adviseren ondernemers hun eigen situatie te beoordelen en de daarbij passende mogelijkheden te verkennen, ondernemers kunnen contact opnemen met de provincie om hun situatie te bespreken of om advies te vragen", aldus de woordvoerder.

De Rijksdienst voor het Wegverkeer die een testcentrum bij het MITC wil realiseren laat weten: "Voor de daadwerkelijke bouw en het gebruik van het nieuwe testcentrum laat de RDW uitgebreid onderzoek doen. De nieuwe stikstofberekeningen laten zien dat er wordt voldaan aan de strenge stikstofregels. Voor de bouw van het nieuwe RDW Testcentrum is geen noodzaak om intern te salderen en is ook geen natuurvergunning nodig."