omroep flevoland

De provincies Flevoland, Overijssel en Gelderland beëindigen op 7 juli 2029 hun contract met busvervoerder EBS. Dat is zes jaar eerder dan oorspronkelijk was afgesproken. Aanleiding zijn de grote financiële problemen bij EBS. Daardoor dragen de provincies de komende drie jaar ook financieel bij om te garanderen dat de streek- en stadsbussen blijven rijden.

Dat schrijven de drie provincies elk afzonderlijk in een mededeling aan hun Provinciale Staten. Vorige maand gaf de Flevolandse gedeputeerde Ellentrees Müller tijdens een Statenvergadering aan dat er gesprekken liepen over de situatie van EBS, maar zij kon daarover op dat moment niets verder kwijt.

Zonder bedragen te noemen schrijven de provincies in hun brief dat de situatie bij EBS zorgelijk is. Het bedrijf kan de 12-jarige concessie niet meer uitvoeren voor het bedrag dat in 2022 is afgesproken. Dat komt door 'bedrijfsmatige tegenvallers.'

Zo kampt EBS met personeelstekorten, zijn elektrische bussen te laat geleverd en is er door de tekorten op het stroomnet onvoldoende capaciteit om die bussen op te laden. EBS moet dat op andere plekken doen, wat leidt tot extra kilometers waarvoor het bedrijf geen vergoeding krijgt.

EBS trok hierover in het voorjaar voor het eerst aan de bel bij de provincies en gaf aan zorgen te hebben of het contract tot december 2035 ongewijzigd kon worden uitgevoerd. Daarop hebben de provincies en EBS een onderzoek laten uitvoeren door Deloitte. Dat bevestigde de ernst van de problemen. In juli werden Provinciale Staten op de hoogte gebracht.

Oplossing
De provincies hebben de afgelopen maanden gezocht naar een oplossing. Het per direct beëindigen van het contract behoorde tot de mogelijkheden, maar daar is van afgezien vanwege grote praktische bezwaren. Er zou dan een noodconcessie met een andere vervoerder moeten worden opgezet. Het risico zou bestaan dat er dan minder bussen zouden kunnen rijden en de provincies met forse extra kosten worden geconfronteerd.

Er is nu besloten om de samenwerking met EBS voort te zetten, maar dus nog slechts voor een kleine drie jaar tot juli 2029. Dat garandeert dat de streekbussen in Flevoland, Overijssel en Gelderland en de stadsdienst in Lelystad en Dronten blijven rijden. Ook de gevolgen voor het personeel zijn beperkt. Het Israëlische moederbedrijf van EBS, Egged, moet een verklaring afgeven, waarin zij garant staat voor het uitvoeren van de concessie tot juli 2029. Daarmee ligt het grootste deel van de verliezen bij EBS en niet bij de provincies.

De provincies moeten wel de geldbuidel trekken. Tot juli 2029 dragen ze naar rato bij met een bijdrage om de verliezen bij EBS te helpen afdekken. Om hoeveel geld is niet te zeggen, omdat hierover nog gesprekken lopen. Ook zijn bedragen geheim vanwege bedrijfsgevoelige informatie.

Voorbehoud
De provincies behouden het recht om boetes op te leggen aan EBS, als het bedrijf zich niet aan de afspraken uit het contract houdt. Ook kan geld worden bespaard door de dienstregeling te beperken of kostenbesparingen door te voeren. Daarnaast nemen de provincies na juli 2029 bussen en laadstations over, die anders tot 2035 door EBS zouden worden gebruikt en boekhoudkundig worden afgeschreven. Voor zaken die EBS na 2029 niet meer kan afschrijven, krijgt het een vergoeding.

In hun brief maken de provincies wel een voorbehoud over de afspraken: "Indien niet aan deze voorwaarden wordt voldaan, worden er geen definitieve afspraken tussen concessieverleners en EBS gemaakt." Ook vormt het aanpassen van de afspraken met EBS voor de provincies een juridisch risico. Volgens Europese regels mag een aanpassing van een concessie slechts voor een beperkte periode zijn. Daarom is ervoor gekozen de concessie voortijdig te beëindigen.

Voor de periode vanaf juli 2029 wordt nu een nieuwe aanbesteding met een ander vervoersbedrijf voorbereid. Of Flevoland, Overijssel en Gelderland hierbij gezamenlijk blijven optrekken, is nog niet zeker. Gelderland heeft al aangegeven voor het gebied Apeldoorn/Noord-Veluwe zelf een nieuwe concessie te willen organiseren.

Gedeputeerde Müller verwacht Provinciale Staten in november nader te kunnen informeren over de definitieve afspraken met EBS.