omroep flevoland

De meeste Flevolandse gemeenten zijn zich nog aan het beraden hoe het verder moet met de vrijstelling van leerplicht vanwege levensovertuiging. Dat blijkt uit een rondgang van Omroep Flevoland. Leerplichtige kinderen konden tot nog toe in Nederland een vrijstelling krijgen als er in de gemeente waar zij wonen geen school is die past bij de levensovertuiging van henzelf of hun ouders. Het is een regeling waar ook in Flevoland behoorlijk wat gezinnen gebruik van hebben gemaakt.

Maar door een recente uitspraak van de Hoge Raad lijkt die vrijstelling zijn langste tijd te hebben gehad. De Hoge Raad bepaalde dat elk kind dat minder dan vijf kilometer van een openbare school woont eigenlijk geen vrijstelling zou moeten krijgen, omdat op een openbare school ruimte is voor elke levensovertuiging. Vrijstelling zou alleen in heel uitzonderlijke gevallen nog mogelijk zijn.

Naar aanleiding van de uitspraak besloot de gemeente Den Haag vorig week geen vrijstellingen meer te verlenen. De verantwoordelijk wethouder zei te verwachten dat veel gemeenten in de rest van het land deze keuze zouden volgen. Inmiddels hebben ook al diverse andere gemeenten besloten in elk geval geen nieuwe vrijstellingen meer te verlenen. Het gaat onder meer om Amersfoort, Utrecht, Rotterdam en Groningen.

In Flevoland zijn gemeenten iets terughoudender en nog aan het nadenken hoe ze met de vrijstelling zullen omgaan. Daarbij speelt ook mee dat de schoolvakanties al over een paar weken beginnen en het voor ouders onmogelijk zou zijn om hun kinderen op korte termijn alsnog op een school onder te brengen. De meeste gemeenten denken dat een eventuele verandering dan ook op zijn vroegst in het schooljaar 2027-2028 zou moeten ingaan.

Almere
In Almere hebben op dit moment 106 kinderen vrijstelling van de leerplicht op basis van levensovertuiging. Over deze groep die al een vrijstelling heeft, vindt volgens de gemeente afstemming plaats tussen het ministerie van onderwijs, de Vereniging van Nederlandse gemeenten en onderwijsberoepsorganisatie Ingrado. Op basis van juridisch advies en de visie van Ingrado verwacht Almere dat er een overgangsjaar zal komen, waarin ouders van vrijgestelde leerlingen dus de kans krijgen om iets voor hun kinderen te regelen.

Dronten
In de gemeente Dronten zijn 22 kinderen met een vrijstelling van de leerplicht op basis van levensbeschouwing. Volgens een woordvoerder volgt Dronten de situatie nauwlettend, maar heeft de gemeente nog geen definitief standpunt ingenomen. Voor de gemeente is het belangrijk om ook te kijken naar de gevolgen voor de betrokken gezinnen en naar de uitvoerbaarheid.
Lelystad
In Lelystad hebben momenteel 11 gezinnen een vrijstelling voor in totaal 17 kinderen. De gemeente zegt voor vrijstellingen die in het verleden zijn verleend aan te sluiten op het landelijk beleid. Lelystad denkt dat er voor de zomervakantie meer duidelijkheid zal komen. Nieuwe verzoeken om vrijstelling voor het schooljaar 2026-2027 worden in Lelystad voorlopig niet in behandeling genomen.

Noordoostpolder
Het afgelopen schooljaar hadden in Noordoostpolder 34 kinderen de vrijstelling van leerplicht. De gemeente is nog aan het bekijken welke gevolgen de uitspraak van de Hoge Raad voor de betrokken gezinnen heeft en welke aanpak passend is. De landelijke ontwikkelingen zullen daarbij ook worden meegewogen.

Urk
Het aantal kinderen dat op Urk een vrijstelling vanwege levensovertuiging heeft, is volgens een woordvoerder heel laag. Vanwege de kleine aantallen en het risico op herleidbaarheid wil de gemeente geen concreet aantal noemen.

De gemeente Urk zegt de landelijke afstemming te zullen volgen voordat er eventueel vervolgstappen worden gezet. Omdat er in en rond Urk geen openbare basisschool is, heeft de uitspraak van de Hoge Raad op Urk voor het basisonderwijs geen gevolgen. Er is daar immers geen openbare basisschool waar vrijgestelde kinderen in het vervolg naartoe zouden kunnen worden gestuurd.

Voor leerlingen in het voortgezet onderwijs en het mbo zegt Urk de landelijke ontwikkelingen te volgen. De gemeente acht het nog te vroeg om bestaande vrijstellingen te herzien.

Zeewolde
In Zeewolde hadden in het afgelopen schooljaar tien kinderen vrijstellingen van de leerplicht op basis van levensovertuiging. De gemeente kan nog niet zeggen hoe er met de bestaande en nieuwe gevallen zal worden omgegaan. Daarbij speelt mee dat Zeewolde op gemeentelijk niveau nauw samenwerkt met gemeenten aan de overkant van het water.

Zo is de uitvoering van de leerplicht door Zeewolde belegd bij de netwerkorganisatie Meerinzicht die voor een grotere regio werkt. Harderwijk is binnen die regio de centrumgemeente voor onderwijs en de directe opdrachtgever aan Meerinzicht. De gemeente Zeewolde zegt te verwachten dat de uitspraak van de Hoge Raad en de gevolgen bij een volgend regionaal overleg zeker op de agenda zullen staan.