omroep flevoland

Inwoners beter betrekken bij ontwikkelingen in de stad, per jaar 1.400 huizen erbij, een levendig stadshart en een kindvriendelijke stad. Maar ook extra bezuinigingen van bijna 13 miljoen euro. Dat zijn enkele punten uit het nieuwe raadsakkoord van de Lelystadse gemeenteraad, dat vandaag is gepresenteerd.

Onder leiding van verkiezingswinnaar JongLelystad hebben negen partijen sinds half april gewerkt aan een raadsakkoord: naast JongLelystad zijn dat ook PRO, D66, InwonersPartij, CDA, ChristenUnie, Leefbaar Lelystad, SP en nieuwkomer Partij voor de Dieren. Ze wilden voor de zomer klaar zijn en dat is gelukt.

Vier andere partijen (PVV, Forum voor Democratie, VVD en Mooi Lelystad) doen niet mee. Zij wilden een coalitieakkoord en presenteerden vorige maand een eigen akkoord.

De negen partijen wilden juist door met een raadsakkoord. Het maken van gezamenlijke afspraken heeft volgens hen de afgelopen vier jaar goed gewerkt en voor rust gezorgd, al kwam het in januari alsnog tot een bestuurlijke crisis. Fractievoorzitter Murat Aktan van JongLelystad erkent dat er soms wat wrijving was tussen de partijen, die elk hun eigen ideologische achtergrond hebben. Tegelijk was er een brede wil om tot een akkoord te komen.

Lees hier alvast het hele raadsakkoord.

Het nieuwe raadsakkoord heeft negen hoofdonderwerpen en tal van doelen en ambities voor de komende vier jaar. Het akkoord met de naam "Verschillend, verbonden, vooruit" wil gezamenlijk investeren in de toekomst van Lelystad. We noemen de belangrijkste voornemens.

1 - Lelystad maken we samen
Het nieuwe college van burgemeester en wethouders maar ook de gemeenteraad wil beter luisteren naar de inwoners en hen meer in de wijken opzoeken. Inwoners wordt beter uitgelegd waar de gemeente mee bezig is, met duidelijke verwachtingen.

Er komt een experiment met een burgerberaad met directe participatie. Dat dit er niet was, daarover was de laatste vier jaar veel kritiek. "We willen dat de stad niet alleen vanuit het stadhuis wordt geregeerd, maar vooral vanuit de wijken", zegt Aktan. Het nieuwe bestuur wil jongeren, ouderen, laaggeletterden, nieuwe Nederlanders en mensen met een beperking beter bereiken.

2- Ontwikkelende stad/bereikbare stad
Lelystad wil groeien naar 120.000 inwoners. Om dat te bereiken, houdt het raadsakkoord vast aan de bouw van 1.400 huizen per jaar, ook om de woningnood terug te dringen. Dat aantal stond ook in het vorige akkoord, maar is de laatste jaren nooit gehaald. Van de nieuwbouw moet 30 procent sociale huurwoningen zijn. Lelystedelingen krijgen voorrang op een huurhuis.

De wijkontwikkelplannen keren na jaren weer terug: per wijk wordt bekeken waaraan behoefte is. Woningen die eigenaren bewust leeg laten staan, krijgen een leegstandsheffing.

De groeiende stad moet goed bereikbaar zijn. Het raadsakkoord legt de prioriteit bij de fiets en goed openbaar vervoer. Dat OV moet gratis worden voor mensen met lage inkomens. Autoverkeer dat niet in het stadshart moet zijn, wordt omgeleid via de buitenring. Per woning een parkeerplek is niet meer vanzelfsprekend: de normen hiervoor worden herzien. Bij Lelystad-Zuid moet een treinstation komen, al dient Lelystad Centrum intercitystation te blijven.

Het raadsakkoord is voor vakantievluchten vanaf Lelystad Airport, al hebben PRO, SP en PvdD hier in het "raads-niet-akkoord" tegengestemd.

3 - Veilige stad
(On)veiligheid was een belangrijk thema bij de gemeenteraadsverkiezingen, waaraan alle partijen wat willen doen. De negen partijen breiden het project Preventie met Gezag verder uit over de stad. Dat project moet ervoor zorgen dat kwetsbare jongeren uit de criminaliteit blijven. Meer jongerenwerk moeten de oorzaken van jeugdcriminaliteit wegnemen.

Er komt meer toezicht op straat van BOA's, waarvan het aantal meegroeit met het aantal inwoners. Het nieuwe college moet proberen om meer wijkagenten naar Lelystad te krijgen. Kinderen wordt digitale weerbaarheid bijgebracht. Er komt extra aandacht voor de aanpak van femicide.

Waar de openbare ruimte nu als onveilig wordt ervaren, wordt die samen met de inwoners veiliger gemaakt.

4 - Jonge en levendige stad
JongLelystad en ook de ChristenUnie drukken hun stempel op het akkoord met hun pleidooi om van Lelystad een kindvriendelijke stad te maken. Dat betekent een aantrekkelijke stad voor kinderen, waar het gezond wonen is.

Het nieuwe stadsbestuur moet rust en vertrouwen terugbrengen in de jeugdzorg. Uitgangspunt blijft het Knoppenplan, waarin het gezin centraal staat en elk gezin en kind één regisseur krijgen. Naar het functioneren van de jeugdzorg loopt nog een onderzoek, zodat het raadsakkoord hierover nu nog geen uitspraken doet. Tegelijk wordt "veelomvattende besluitvorming" aangekondigd.

Bij een levendige stad hoort een vitaal stadshart met meer evenementen. Er komt een proef van een halfjaar met het eerste uur gratis parkeren. Nu is dat het tweede uur. De negen partijen willen doorgaan met de plannen voor een nieuw poppodium. Ook zou er een natuurzwembad moeten komen, mogelijk bij het Bovenwater. Het voormalige werkeiland Lelystad Haven moet cultureel erfgoed worden.

Naast Porteum moet er een tweede scholengemeenschap voor voortgezet onderwijs komen.

5 - Zorgzame, ondernemende, duurzame stad
In drie thema's belicht het raadsakkoord hoe Lelystad verder kan verbeteren. Zorgzame stad gaat over het terugdringen van armoede en hoe iedereen moet kunnen meedoen in een inclusief Lelystad. Het zorgaanbod (inclusief ziekenhuis) moet "zo volwaardig mogelijk" zijn. Buurtbewoners kunnen met een wijkbudget zelf beslissen over wat er in hun buurt kan worden verfraaid.

Het akkoord wil het midden- en kleinbedrijf (MKB) meer aandacht geven met betere hulp en minder ingewikkelde procedures. De gemeente wil meer lokaal en regionaal inkopen. Nieuwe, grote bedrijven moeten lokale meerwaarde bieden aan de stad.

De negen partijen houden vast aan verduurzaming van huizen en het gasvrij maken van de stad. Er wordt "geborgd" dat de overstap naar duurzaam financieel haalbaar is voor inwoners en bedrijven. Plannen voor een circulair ambachtscentrum gaan door, maar de locatie wordt opgelaten.

De Partij voor de Dieren drukt een stempel met een extra stapje in het beleid voor dierenwelzijn. Zij geeft geen steun aan de verkoop van lokale en dierlijke producten en aan boerderijeducatie van "De Lelystadse Boer". Zij heeft dit standpunt laten opnemen in het "raads-niet-akkoord". Over dierenwelzijn was meer discussie, want een verbod op dieren bij evenementen wees het CDA af als "te resoluut".

Het raadsakkoord zegt niets over hoe Lelystad omgaat met de opvang van asielzoekers en de Spreidingswet en weinig over de huisvesting van arbeidsmigranten. Dit zijn zogeheten vrije onderwerpen, waarover brede discussie in de raad mogelijk moet zijn. De vier rechtse partijen zijn in hun eigen coalitieakkoord tegen een AZC.

RTV Omroep Flevoland

Bezuinigingen
De financiële situatie van Lelystad vraagt de komende jaren om "gedurfde keuzes", zegt het raadsakkoord. Het huishoudboekje moet kloppen.

Het huidige college heeft berekend dat er tot 2030 een tekort dreigt van 16 miljoen euro. Dat komt vooral door de stijgende kosten voor de jeugdhulp. De negen partijen denken dat het tekort met wat schuiven op 13 miljoen kan uitkomen, maar dat bedrag zal wel moeten worden bezuinigd.

Het nieuwe college moet begin 2027 met voorstellen komen. Voor extra geld voor de jeugdhulp leggen de partijen de verantwoordelijkheid nadrukkelijk bij het Rijk. Hierover wordt volgend jaar een besluit verwacht. Toch sluiten de partijen niet uit dat de gemeente de inkomsten verhoogt. Verhoging van de onroerend zaakbelasting staat hierbij onderaan het lijstje. Voor noodzakelijke nieuwe plannen op de korte termijn kan alleen geld worden gebruikt dan incidenteel beschikbaar is.

Nieuw college
Het raadsakkoord krijgt nog een vervolg. Het nieuwe college moet de ambities voor het einde van het jaar uitwerken in een apart uitvoeringsprogramma. Dat wordt elk jaar tegen het licht gehouden. De centrum-linkse partijen doen een handreiking aan de vier rechtse partijen die het akkoord niet hebben opgesteld om de samenwerking aan te gaan.

Het nieuwe college telt straks vijf wethouders. De negen partijen noemen nu nog geen namen. Een sollicitatiecommissie heeft al wel kandidaten geselecteerd, maar op dit moment wordt beoordeeld of zij voldoen aan de voorwaarden voor een verklaring omtrent gedrag. In de laatste vergadering voor het zomerreces op 30 juni moet het nieuwe college worden geïnstalleerd.

JongLelystad heeft voor maandag 15 juni een extra raadsvergadering aangevraagd over het nieuwe raadsakkoord.