omroep flevoland

Het tekort op de jeugdzorg in Lelystad loopt dit jaar op tot 11 miljoen euro. Daar houdt de gemeente Lelystad rekening mee. Er wordt vooral meer geld uitgegeven dan verwacht bij het zogeheten Thuis op Maat (ToM)-hulptraject. Daarbij worden kinderen en jongeren behandeld in hun thuissituatie.

Dat schrijft het college van burgemeester en wethouders aan de gemeenteraad in een tussenstand over de financiële situatie van de gemeente. In die prognoses is de jeugdzorg de grote uitschieter.

Waar andere uitgavenposten een stabiel beeld laten zien, gaat er meer geld naar jeugdhulp dan ingeschat. De gemeente is er dit jaar in elk geval 48 miljoen euro aan kwijt, maar dit bedrag kan oplopen tot 59 miljoen. Vorig jaar ging er 53 miljoen euro naar de jeugdhulp.

Uitgaven blijven hoog
Van de totale uitgaven gaat het meeste geld naar behandeling van kinderen in een instelling, zo'n 16 miljoen euro. De gemeente wil juist toe naar minder uithuisplaatsingen. Dat scheelt niet alleen geld, maar is voor kinderen en gezinnen minder ingrijpend. In de praktijk is er nog geen sprake van een daling en blijven de uitgaven onveranderd hoog.

Het alternatief voor uithuisplaatsingen is behandeling in de thuissituatie met een ToM-traject. Hiervoor is dit jaar 4,4 miljoen euro begroot, maar de gemeente ziet een grote toename van wat zij noemt "intensief ambulante zorg". Hierop komt de gemeente dit jaar 10 miljoen euro te kort.

Lelystad heeft met de gemeenten Almere, Dronten, Urk en Noordoostpolder besloten om vanaf januari 2027 te stoppen met ToM en over te stappen op een andere vorm van hulp. Die hulp moet nog gezamenlijk worden ingekocht en zou minder duur moeten zijn. Onduidelijk is of dat ook echt lukt.

Met een miljoen erbij voor duurdere jeugd-GGZ komt het tekort dit jaar op de genoemde 11 miljoen. Dat is hoger dan in een voorlopige prognose van begin maart stond, die Omroep Flevoland heeft ingezien. Daarin was sprake van een tekort dit jaar van 9,5 miljoen euro, oplopend tot ruim 13 miljoen in 2030.

Reservepot staat klaar
De tegenvaller doet de gemeente dit jaar nog niet direct pijn. De gemeenteraad heeft in november besloten om een reservepot te vullen met 13,5 miljoen euro, die speciaal voor de jeugdhulp is bedoeld. Dat geld komt van het Rijk om tekorten over eerdere jaren af te dekken.

Als de gemeenteraad akkoord gaat, wordt het verwachte tekort van 11 miljoen euro dit jaar uit de reservepot gedekt. Dan blijft er voor komende jaren nog 2,5 miljoen over. Met oplopende tekorten in het vooruitzicht is dat dus niet genoeg. Lelystad hoopt net als andere gemeenten dat het kabinet met meer geld voor de jeugdzorg over de brug komt. Een commissie onder leiding van oud-minister Van Ark doet hiervoor in 2027 voorstellen.

Zoals de situatie nu is, verwacht Lelystad over de gehele begroting van dit jaar een meevaller van 2,8 miljoen euro. Dat kan zo maar omslaan door de hogere energieprijzen. De gemeente durft nog niet in te schatten hoeveel dit extra gaat kosten.