omroep flevoland

In Lelystad is er de afgelopen jaren gewerkt met een raadsakkoord, in plaats van een gewoon coalitieakkoord. De meeste politieke partijen in Lelystad willen na de verkiezingen door met een raadsakkoord, waarin ze gezamenlijke afspraken maken voor de komende vier jaar.

Mocht er opnieuw een akkoord komen, dan willen enkele partijen de afspraken wel aanscherpen. Dit naar aanleiding van de recente bestuurlijke crisis in het stadhuis.

Dat antwoorden de fractievoorzitters van veertien partijen in de huidige gemeenteraad in een enquête van Omroep Flevoland over het raadsakkoord. Lelystad is één van de weinige gemeenten in Nederland waar de raad gezamenlijke afspraken heeft gemaakt om de stad te besturen.

Wat is het raadsakkoord Lelystad?
Na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022 stelden de VVD, GroenLinks en JongLelystad voor om met alle partijen afspraken te maken over wat zij tot 2026 wilden bereiken.

In de vorige raadsperiode was dat met vijftien fracties nauwelijks gelukt. De onderlinge samenwerking en die met het college van burgemeester en wethouders was uiterst gespannen en fracties gingen agressief met elkaar om.

Het raadsakkoord bevat negen hoofdopgaven over onder meer wonen, bereikbaarheid, onderwijs, voorzieningen en het sociaal domein (zorg). Die zijn uitgewerkt in 141 doelen. Ook werd in een "raad-niet-akkoord" vastgelegd waarover de partijen het niet eens waren, waaronder een asielzoekerscentrum of het afschaffen van de hondenbelasting.

Nieuw was dat wethouders niet namens hun eigen partij in het college zaten, maar namens de gehele raad. Ook werd van hen verwacht dat ze vakinhoudelijk veel kennis hadden. De wethouders moesten solliciteren naar de functie.

Het raadsakkoord kreeg in 2022 brede steun: alleen PVV, Forum voor Democratie en Leefbaar Lelystad ondertekenden het niet.

Gemeente Belangen Lelystad was in 2022 voor, maar na zijn overstap naar Leefbaar was Koen Dreesman tegen. Dat bleef hij nadat hij zich in januari 2026 weer afsplitste van Leefbaar Lelystad.

In 2023 splitste NL Lelystad zich af van de VVD en steunde het akkoord. Mooi Lelystad zegde haar steun in 2025 juist op.

Bij de wethouderscrisis van eind januari dit jaar trokken VVD en InwonersPartij hun steun in.

Stabiele basis
Begin januari, dus voor de bestuurlijke crisis, meldde de gemeente trots dat het raadsakkoord de afgelopen vier jaar goed heeft gewerkt. Het vormt "een stabiele basis voor het bestuur van de stad."

Ook vraagt het werken met een raadsakkoord om scherpe keuzes, want er waren zoveel onderwerpen vastgelegd dat grote dossiers soms minder aandacht kregen.

Hoe kijken de partijen terug? Omroep Flevoland heeft de fractievoorzitters een reeks vragen voorgelegd over de voor- en nadelen van het raadakkoord. De conclusies zijn terug te lezen in dit artikel.