omroep flevoland

Met hun knieën diep in het slib en het zonlicht op hun gezichten graven tweedejaars biologiestudenten van de Universiteit van Amsterdam (UvA) zich door het unieke landschap van de Marker Wadden. Twee weken lang bivakkeren bijna twintig studenten op de kunstmatige eilandengroep midden in het Markermeer, waar ze ecologisch veldonderzoek doen. Hun missie: in kaart brengen hoe het ecosysteem zich hier ontwikkelt.

"We noemen dit bouwwerk de 'Harmval', vernoemd naar onze begeleider", vertelt student Hugo Glas terwijl hij voorzichtig een val uit het water tilt. "Het is een soort val met verschillende structuren erin. Omdat het meer van zichzelf vrij kaal is, trekken die structuren allerlei kleine beestjes aan. We zagen zelfs al eitjes op de val zitten."

Met die vangsten hopen de studenten inzicht te krijgen in het voedselweb van de Marker Wadden. Want dat is uiteindelijk waar het om draait: voedsel voor vogels. "De Marker Wadden zijn aangelegd om een vogelparadijs te worden", legt Hugo uit. "En die vogels hebben eten nodig. Daarom onderzoeken wij op verschillende plekken hoeveel en welke diertjes hier in het water en het slib leven."

Zo laat student Ayla een metalen apparaat langzaam in het water van het Markermeer zakken. "Dit is een multi-sensor waarmee we bijvoorbeeld temperatuur, diepte, troebelheid en het gehalte aan algen meten." Wijzend naar het water vertelt ze: "Toen ze de eilanden aanlegden, groeven ze ook diepe putten in het meer. Normaal is het Markermeer zo'n 4 à 5 meter diep, maar die putten zijn wel 30 tot 40 meter diep. Dat is eigenlijk een heel nieuw ecosysteem."

En dat levert verrassende resultaten op. "We zien bijvoorbeeld dat in de ondiepe delen drie soorten zoöplankton leven, terwijl in de diepe putten maar één soort dominant is. Dat is best interessant. Zo leren we hoe verschillend die omgevingen zijn."

Soms stuiten de studenten op onverwachte ontdekkingen. "We vonden vooral heel veel van dezelfde twee soorten planten", lacht Lotte. "Maar een andere groep stuitte zelfs op een invasieve soort. Daar zijn we natuurlijk minder blij mee."

Ook de bodemmonsters worden zorgvuldig onderzocht op voedingsstoffen. Alles om beter te begrijpen hoe het ecosysteem zich ontwikkelt en welke plekken het meest geschikt zijn voor nieuwe natuur.

Begeleider en universitair docent Harm van der Geest is minstens zo enthousiast. "Het is geweldig om hier met studenten te zijn. Ze leren hoe je ecologisch veldonderzoek doet in de praktijk", vertelt hij. "Maar het is veel meer dan alleen wetenschap. We ontmoeten hier onderzoekers, boswachters en zelfs de bedenker van de Marker Wadden kwam langs om te vertellen over dit unieke project."

Het onderzoek sluit bovendien direct aan bij hun opleiding. "Voor veel van deze studenten is dit pas hun tweede keer echt in het veld. Maar veldwerk leer je niet uit boeken; dat moet je doen. Staand in de modder, samen met je groep."

Ook Lotte beaamt dat het leven op het eiland zwaar kan zijn. "Iedereen krijgt steeds grotere wallen onder de ogen, want we zijn de hele dag bezig. Maar het is het helemaal waard. Dit is waarom ik biologie ben gaan studeren." Begeleider Harm ziet het met tevredenheid aan. "Het is hard werken, maar het is ook gewoon heel leuk. Het is voor iedereen een unieke ervaring en het mooie weer helpt natuurlijk ook een handje."

Met nog een paar dagen te gaan, duiken de studenten weer het veld in. Op zoek naar nog meer diertjes, planten en antwoorden.